طريق دوّم : بحث عقلى تفكر عقلى ، فلسفى و كلامى سابقا تذكر داديم 146 كه قرآن كريم تفكر عقلى را امضا نموده و آن را جزء تفكر مذهبى قرار داده است البته به عكس هم ، تفكر عقلى نيز پس از آنكه حقانيت و نبوت پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم تصديق نموده است ، ظواهر قرآن را كه وحى آسمانى است و بيانات پيغمبراكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اهل بيت گرامش عليهم السّلام را در صف حجتهاى عقلى قرار داده و حجتهاى عقلى كه انسان با فطرت خدادادى نظريات خود را با آنها اثبات مىكند دو قسم است ( برهان و جدل ) . ( برهان ) حجتى است كه مواد آن مقدماتى حق ( واقعى ) باشند اگر چه مشهود يا مسلم نباشند و به عبارت ديگر ، قضايايى باشند كه انسان با شعور خدادادى خود اضطرارا آنها را درك و تصديق مىكند چنان كه مى دانيم عدد سه از چهار كوچكتر است ، اين گونه تفكر ، تفكر عقلى است و در صورتى كه در كليات جهان هستى انجام گيرد مانند

--> ( 146 ) بخش اول كتاب .